Quy đổi từ điểm chữ ngược về điểm số không cho ra một con số duy nhất, vì mỗi điểm chữ ứng với một khoảng của thang 10 chứ không phải một giá trị.
Điểm B ở bảng mở rộng phổ biến ứng với khoảng 7,0 đến 7,9. Biết ai đó được B nghĩa là biết họ nằm trong khoảng gần một điểm, không biết chính xác bao nhiêu.
Bài này giải thích chiều quy đổi nào làm được, chiều nào không, và cách xử lý khi hồ sơ yêu cầu điểm số mà bảng điểm chỉ có điểm chữ. Thử cả hai chiều bằng công cụ quy đổi thang điểm.
Chiều xuôi làm được, chiều ngược thì không
| Chiều quy đổi | Kết quả |
|---|---|
| Thang 10 sang điểm chữ | Một giá trị duy nhất |
| Điểm chữ sang thang 4 | Một giá trị duy nhất |
| Điểm chữ sang thang 10 | Một khoảng, không phải một số |
| Thang 4 sang thang 10 | Một khoảng, không phải một số |
Hai dòng cuối là chỗ nhiều người muốn có con số nhưng không có. Việc mất thông tin xảy ra ngay khi điểm số được gom vào một chữ cái.
Khoảng ứng với từng điểm chữ
| Điểm chữ | Khoảng thang 10 (bảng phổ biến) | Thang 4 |
|---|---|---|
| A | 8,5 – 10 | 4,0 |
| B+ | 8,0 – 8,4 | 3,5 |
| B | 7,0 – 7,9 | 3,0 |
| C+ | 6,5 – 6,9 | 2,5 |
| C | 5,5 – 6,4 | 2,0 |
| D+ | 5,0 – 5,4 | 1,5 |
| D | 4,0 – 4,9 | 1,0 |
| F | Dưới 4,0 | 0 |
Khoảng của A rộng nhất — 1,5 điểm — nên điểm chữ A mất nhiều thông tin nhất. Một người 8,5 và một người 10 cùng ghi A.
Trường dùng bảng tối thiểu của Thông tư 08/2021/TT-BGDĐT có các khoảng khác, chi tiết ở bài thang điểm 4 và điểm chữ A, B, C, D.
Khi hồ sơ yêu cầu điểm số
Ba cách xử lý, xếp theo mức nên dùng. Cách tốt nhất: xin bảng điểm có cả cột thang 10 từ phòng đào tạo — phần lớn trường lưu cả hai và cấp được khi có yêu cầu.
Cách thứ hai: nộp bảng điểm chữ kèm bảng quy đổi của trường, để người đọc tự quy chiếu. Đây là cách các đơn vị thẩm định quốc tế mong đợi.
Cách nên tránh: tự lấy giá trị giữa của khoảng rồi ghi vào hồ sơ như một con số chính thức. Nó là ước lượng của bạn, không phải kết quả học tập được xác nhận.
Vì sao trường dùng điểm chữ
Để giảm tranh chấp về khoảng cách nhỏ. Khi kết quả gom vào khoảng, chênh lệch 0,1 điểm giữa hai bài không còn tạo ra khác biệt trong bảng điểm, và điều đó phản ánh đúng độ chính xác thật của việc chấm.
Mặt trái là mất thông tin, và mất theo cách không đều: người ở đầu dưới của khoảng bị thiệt so với người ở đầu trên. Một sinh viên 7,0 và một sinh viên 7,9 cùng đóng góp 3,0 vào GPA.
Đây là lý do tôi khuyên sinh viên nhắm tới các mốc chứ không nhắm tới điểm cao chung chung: 8,0 đáng giá hơn hẳn 7,9, còn 7,9 không hơn 7,5 chút nào trong bảng tính GPA.
Điểm chữ ở phổ thông thì sao
Cấp trung học không dùng điểm chữ. Thông tư 22/2021/TT-BGDĐT giữ điểm số thang 10 cho các môn tính điểm và dùng Đạt hoặc Chưa đạt cho các môn đánh giá bằng nhận xét.
Vì vậy nếu bạn thấy điểm chữ trong bảng điểm cấp ba, đó thường là kết quả của một chương trình quốc tế hoặc chương trình liên kết, không phải hệ thống của Bộ.
Trường hợp có thể tính ngược
Khi bạn giữ bài kiểm tra hoặc biết điểm thành phần. Điểm học phần tính từ các điểm thành phần theo trọng số, nên nếu có đủ dữ liệu bạn dựng lại được con số thang 10 chính xác.
Đây là lý do tôi khuyên sinh viên ghi lại điểm thành phần của mỗi học phần ngay khi giảng viên công bố. Bảng điểm chính thức chỉ ghi kết quả cuối, và thông tin trung gian thì mất.
Cách tính từ điểm thành phần ở bài cách tính điểm học phần.
Hai trường có bảng khác nhau thì so thế nào
Không so trực tiếp được. Điểm B ở trường dùng bảng tối thiểu ứng với khoảng 7,0 đến 8,4, còn ở trường dùng bảng mở rộng chỉ là 7,0 đến 7,9.
Nghĩa là hai sinh viên cùng ghi B trong bảng điểm có thể cách nhau tới nửa điểm thang 10. Người đọc hồ sơ chuyên nghiệp luôn hỏi bảng quy đổi của trường vì lý do này.
Khi nộp hồ sơ ra ngoài trường, hãy kèm bảng quy đổi. Đó là tài liệu rẻ nhất và có ích nhất bạn có thể thêm vào bộ hồ sơ.
Chốt lại
Chiều từ điểm số sang điểm chữ là một hàm; chiều ngược lại thì không. Mỗi điểm chữ ứng với một khoảng, và khoảng của A rộng tới 1,5 điểm.
Điều tôi muốn bạn giữ lại là hệ quả thực dụng của nó: hãy nhắm tới các mốc quy đổi thay vì nhắm tới điểm cao chung chung. Biết mốc B+ bắt đầu từ 8,0 khiến bạn cố nốt 0,1 điểm cuối, và 0,1 điểm đó đáng giá nửa bậc thang 4. Nhập điểm của mình vào công cụ quy đổi thang 10 sang thang 4 để xem mình đang cách mốc gần nhất bao xa.
Hỏi nhanh đáp gọn
Điểm B là bao nhiêu điểm thang 10?
Khoảng 7,0 đến 7,9 ở bảng mở rộng phổ biến. Không có một con số duy nhất.
Quy đổi từ thang 4 về thang 10 được không?
Không chính xác được, vì mỗi giá trị thang 4 ứng với một khoảng của thang 10.
Hồ sơ yêu cầu điểm số mà bảng điểm chỉ có chữ thì làm sao?
Xin bảng điểm có cột thang 10 từ phòng đào tạo, hoặc nộp kèm bảng quy đổi của trường.
Điểm A có phải luôn là 4,0 không?
Ở phần lớn bảng thì có. Một số trường có thêm mức A+ nhưng vẫn thường quy về 4,0.
Cấp ba có điểm chữ không?
Không, theo Thông tư 22. Điểm chữ ở bảng điểm cấp ba thường thuộc chương trình quốc tế hoặc liên kết; cách xếp loại của hệ phổ thông ở bảng xếp loại Thông tư 22.