Listening và Reading là hai kỹ năng duy nhất của IELTS chấm theo số câu đúng trên 40 câu, nên chúng cũng là hai kỹ năng duy nhất bạn tự chấm được sau khi làm đề.
Bảng quy đổi do IELTS.org công bố, và tổ chức này ghi rõ đó là bảng “approximate” — mỗi đề có điều chỉnh nhỏ. Nhưng bảng vẫn đủ chính xác để bạn theo dõi tiến bộ qua từng tuần luyện.
Bài này đưa bảng đầy đủ, chỉ ra sự khác nhau giữa Reading Academic và General, và giải thích vì sao khoảng cách giữa các band không đều. Tính band bằng công cụ tính band IELTS từ số câu đúng.
Bảng số câu đúng và band
| Số câu đúng | Listening | Reading Academic | Reading General |
|---|---|---|---|
| 40 | 9,0 | 9,0 | 9,0 |
| 39 | 9,0 | 9,0 | 8,5 |
| 37 – 38 | 8,5 | 8,5 | 8,0 |
| 35 – 36 | 8,0 | 8,0 | 7,0 – 7,5 |
| 33 – 34 | 7,5 | 7,5 | 6,5 – 7,0 |
| 30 – 32 | 7,0 – 7,5 | 7,0 | 6,0 – 6,5 |
| 27 – 29 | 6,5 | 6,5 | 5,5 |
| 23 – 26 | 6,0 – 6,5 | 6,0 | 5,0 |
| 19 – 22 | 5,5 | 5,5 | 4,5 |
| 16 – 18 | 5,0 – 5,5 | 5,0 | 4,0 |
| 13 – 15 | 4,5 | 4,5 – 5,0 | 3,5 – 4,0 |
| 10 – 12 | 4,0 | 4,0 | 3,0 |
Bảng chi tiết theo từng số câu có ở trang tra cứu band IELTS.
Reading General cần nhiều câu đúng hơn
Cùng 30 câu đúng, Reading Academic cho band 7,0 còn Reading General chỉ 6,0. Khoảng cách này giữ nguyên gần như trên toàn bảng.
Lý do là độ khó của văn bản: bài Academic dùng văn bản học thuật dài và trừu tượng hơn, bài General dùng văn bản đời sống và công việc. Cùng một trình độ, thí sinh làm General thường đúng nhiều câu hơn, nên thang được đặt chặt hơn để cân bằng.
Hệ quả thực tế: đừng lấy bảng của Academic để tự chấm bài General. Rất nhiều bạn làm vậy rồi tưởng mình cao hơn thực tế một band.
Khoảng cách giữa các band không đều
Ở vùng band 5 đến 6, mỗi nửa band cách nhau khoảng 3 đến 4 câu. Ở vùng band 8 đến 9, khoảng cách hẹp còn 1 đến 2 câu.
Nghĩa là đi từ 5,0 lên 5,5 dễ hơn nhiều so với đi từ 8,0 lên 8,5, không chỉ vì độ khó mà còn vì cấu trúc thang điểm. Với người đang ở vùng 5 đến 6, mỗi buổi luyện cho kết quả nhìn thấy được nhanh hơn.
Tôi hay dùng điều này để động viên học sinh mới bắt đầu: giai đoạn đầu là giai đoạn tiến bộ nhanh nhất, và cảm giác chững lại ở vùng 7 là chuyện bình thường về mặt thang đo.
Không có điểm trừ cho câu sai
Cả hai kỹ năng đều chấm theo số câu đúng, không trừ điểm câu sai. Vì vậy để trống một câu là mất trắng cơ hội, còn đoán thì vẫn có xác suất đúng.
Nguyên tắc đơn giản: điền hết mọi ô, kể cả khi không chắc. Với các câu điền từ, viết một từ hợp lý về ngữ pháp còn hơn để trống.
Lỗi chính tả có bị tính sai không
Có. Ở các câu điền từ của Listening và Reading, chính tả sai được tính là sai. Đây là chỗ mất điểm oan phổ biến nhất, đặc biệt ở Listening khi thí sinh nghe đúng nhưng viết sai.
Số nhiều, dạng động từ và giới hạn số từ cũng vậy: viết ba từ khi đề yêu cầu tối đa hai từ là câu đó không được tính, dù nội dung đúng.
Tự chấm thế nào cho có ích
- Làm đề trong đúng thời gian quy định, không dừng giữa chừng.
- Chấm theo đáp án, đếm số câu đúng cho từng kỹ năng.
- Quy sang band bằng đúng bảng của loại bài mình làm.
- Ghi lại số câu sai theo dạng câu hỏi, không chỉ ghi band.
Bước bốn là bước tạo ra tiến bộ. Band chỉ nói bạn đang ở đâu; thống kê theo dạng câu hỏi nói bạn nên luyện gì tiếp theo.
Thời gian chuyển đáp án của Listening
Bài Listening cho thêm mười phút cuối để chuyển đáp án sang phiếu trả lời, còn bài Reading thì không — bạn phải điền thẳng vào phiếu trong 60 phút.
Chi tiết này ảnh hưởng trực tiếp tới số câu đúng. Nhiều thí sinh quen làm đề trên giấy nháp rồi chép lại, và ở phần Reading thói quen đó lấy mất khoảng năm phút cuối — đúng khoảng thời gian dành cho đoạn văn khó nhất.
Tôi khuyên tập điền thẳng vào phiếu ngay từ những đề đầu tiên. Đó là thay đổi nhỏ nhưng cho kết quả thấy được ngay ở số câu đúng.
Tóm gọn và một lời khuyên
Hai kỹ năng này chấm theo số câu đúng, có bảng quy đổi riêng cho Academic và General, và khoảng cách giữa các band hẹp dần ở vùng cao. Không trừ điểm câu sai, nhưng chính tả sai thì mất điểm.
Lời khuyên của tôi cho người tự luyện: chấm band mỗi tuần một lần là đủ, còn thống kê lỗi thì nên làm sau mỗi đề. Band dao động nửa bậc giữa các đề là bình thường và không nói lên điều gì; xu hướng qua bốn tuần mới nói lên điều gì đó. Nhập số câu đúng vào công cụ tính band IELTS để theo dõi, và nhớ chọn đúng loại bài Academic hay General.
Học sinh hay hỏi tôi
30 câu đúng được band mấy?
Listening khoảng 7,0; Reading Academic 7,0; Reading General khoảng 6,0.
Reading Academic và General có chung bảng không?
Không. Cùng số câu đúng, General cho band thấp hơn khoảng một bậc.
Sai chính tả có được tính đúng không?
Không. Ở các câu điền từ, chính tả sai bị tính là câu sai.
Có bị trừ điểm khi đoán sai không?
Không. Bài chấm theo số câu đúng nên nên điền hết mọi câu.
Band từng kỹ năng gộp thành band tổng thế nào?
Trung bình cộng bốn kỹ năng rồi làm tròn về mốc 0,5, chi tiết ở bài cách tính band điểm IELTS tổng.