GPA ảnh hưởng tới việc xin việc ở một giai đoạn duy nhất: vòng sơ loại hồ sơ của những nơi có sơ loại. Sau vòng đó, gần như không ai hỏi tới nữa.
Điều đó nghĩa là câu hỏi đúng không phải “GPA thấp có xin được việc không” mà là “những nơi tôi muốn nộp có sơ loại theo GPA không”. Với phần lớn vị trí ở khối doanh nghiệp, câu trả lời là không.
Bài này chỉ ra nơi GPA thực sự là bộ lọc, nơi nó không quan trọng, và ba thứ bù đắp được. Nếu bạn đang muốn biết mình còn kéo được bao nhiêu, dùng công cụ tính GPA cần đạt trước khi đọc tiếp.
Nơi GPA là bộ lọc thật
| Loại tuyển dụng | Vì sao có sơ loại |
|---|---|
| Chương trình quản trị viên tập sự của tập đoàn lớn | Hàng nghìn hồ sơ, cần bộ lọc định lượng ở vòng đầu |
| Tuyển dụng khối nhà nước, ngân hàng | Tiêu chí hồ sơ được quy định thành văn bản |
| Công ty nước ngoài tuyển sinh viên mới ra trường | Chưa có kinh nghiệm để đánh giá, dùng GPA làm chỉ dấu |
Điểm chung: ứng viên chưa có gì khác để chứng minh, và nhà tuyển dụng phải xử lý lượng hồ sơ lớn trong thời gian ngắn.
Nơi GPA gần như không được nhìn tới
Các vị trí kỹ thuật, thiết kế, viết lách, marketing ở doanh nghiệp vừa và nhỏ. Ở đó nhà tuyển dụng xem sản phẩm bạn làm được: kho mã nguồn, portfolio, bài viết đã đăng, dự án đã chạy.
Cũng gần như không quan trọng khi bạn đã có một đến hai năm kinh nghiệm. Từ lúc đó, kinh nghiệm làm việc thay thế hoàn toàn vai trò chỉ dấu của bảng điểm.
Tôi nói điều này với tư cách người đã đọc không ít hồ sơ. Giữa một bạn GPA 3,25 không có gì khác và một bạn GPA 3,05 với hai dự án làm thật, tôi gọi phỏng vấn bạn thứ hai.
Ba thứ bù đắp được
Thứ nhất là sản phẩm cụ thể. Một dự án hoàn chỉnh, có thể xem được, giải quyết một vấn đề thật — thứ này mạnh hơn mọi con số.
Thứ hai là kinh nghiệm thực tập. Ba tháng làm việc ở nơi thật cho bạn thứ mà bốn năm học không cho: bằng chứng rằng bạn làm được việc trong môi trường có deadline và đồng nghiệp.
Thứ ba là chứng chỉ nghề nghiệp có giá trị trong ngành. Với một số ngành, chứng chỉ chuyên môn được coi trọng hơn hẳn bảng điểm.
Khi hồ sơ yêu cầu ghi GPA
Ghi trung thực. Bỏ trống ô GPA khi biểu mẫu yêu cầu thường bị đọc là dấu hiệu che giấu, và nó gây chú ý nhiều hơn chính con số.
Nếu GPA của bạn thấp nhưng có xu hướng đi lên rõ rệt, hãy ghi kèm GPA của hai năm cuối. Nhiều biểu mẫu cho phép, và xu hướng đi lên kể một câu chuyện tốt hơn con số trung bình toàn khóa.
Nếu bạn còn đang học
Thứ tự ưu tiên tôi khuyên: xử lý các học phần F trước, vì chúng vừa kéo GPA vừa là dấu hỏi trong bảng điểm. Sau đó tập trung vào học phần nhiều tín chỉ. Song song, dành thời gian cho một dự án hoặc một kỳ thực tập.
Điều không nên làm: dồn toàn bộ hai năm cuối để kéo GPA từ 3,1 lên 3,2. Cái giá của việc đó — thời gian và cơ hội — thường lớn hơn lợi ích, trừ khi bạn nhắm học tiếp sau đại học.
Cách tính xem mục tiêu có khả thi không ở bài bằng tốt nghiệp loại Giỏi có quan trọng không.
GPA thấp vì học phần F
Đây là trường hợp cần xử lý dứt điểm, không phải vì con số mà vì bảng điểm. Một bảng điểm có nhiều học phần F chưa trả xong đặt ra câu hỏi về khả năng hoàn thành công việc, và câu hỏi đó khó trả lời trong phỏng vấn.
Học lại đưa một môn từ F lên C mang lại nhiều hơn hẳn so với việc nâng ba môn từ B lên A, cả về GPA lẫn về cách bảng điểm được đọc. Chi tiết ở bài điểm D và điểm F có tính tín chỉ không.
Điều nhà tuyển dụng thật sự hỏi
Trong phỏng vấn, câu hỏi về bảng điểm hầu như không bao giờ là “vì sao GPA thấp”. Nó thường là “kể về một việc bạn từng làm và thấy khó” hoặc “bạn học được gì từ dự án gần nhất”.
Người có câu trả lời tốt cho hai câu đó vượt qua vòng phỏng vấn bất kể GPA. Người không có câu trả lời thì GPA 3,6 cũng không cứu được.
Câu hỏi trả lại bạn
Nếu GPA của bạn đang thấp hơn mong muốn, phần khó — biết mình còn kéo được bao nhiêu — bạn tính được trong hai phút. Phần còn lại là một câu hỏi khác: trong sáu tháng tới, bạn dùng thời gian để nâng con số hay để tạo ra một thứ có thể cho người khác xem?
Tôi nghiêng hẳn về vế thứ hai với sinh viên không nhắm học tiếp sau đại học. Nhưng đó là lựa chọn của bạn, và nó nên được đưa ra sau khi biết con số cụ thể. Nhập bảng điểm hiện tại vào công cụ tính GPA mục tiêu, xem cái giá thật của việc nâng loại, rồi quyết định.
Sinh viên hay hỏi tôi
GPA bao nhiêu là đủ để xin việc?
Không có mức chung. Các chương trình có sơ loại thường đặt mốc quanh 3,0 đến 3,2; phần lớn vị trí khác không đặt mốc nào.
Có nên ghi GPA vào CV không?
Nếu biểu mẫu yêu cầu thì ghi trung thực. Nếu CV tự do và GPA không phải điểm mạnh, bạn có thể dành chỗ đó cho dự án và kinh nghiệm.
GPA 2,8 có xin được việc không?
Được ở phần lớn vị trí không có sơ loại theo GPA. Nó chỉ là rào cản ở nhóm tuyển dụng có vòng lọc hồ sơ tự động.
Học lại để nâng GPA có đáng không?
Đáng với học phần F. Với học phần đã đạt thì thường không, vì nó còn đụng giới hạn khối lượng học lại khi xét loại tốt nghiệp.
Nhà tuyển dụng có xem bảng điểm chi tiết không?
Một số có, đặc biệt khối nhà nước và các chương trình tuyển dụng có hồ sơ chuẩn hóa; cách hiểu các mốc xếp loại ở bài xếp loại tốt nghiệp đại học.