Thông tư 30/2024/TT-BGDĐT là quy chế tuyển sinh trung học cơ sở và trung học phổ thông, và thay đổi lớn nhất của nó với học sinh lớp 9 là bỏ hệ số 2 cho môn Toán và Ngữ văn khi thi vào lớp 10.
Từ đây, ba bài thi đều hệ số 1 và tổng tối đa là 30 điểm. Mọi cách tính lưu truyền trên mạng còn ghi tổng thang 50 đều đã lỗi thời và sẽ khiến bạn so nhầm với điểm chuẩn.
Bài này tóm tắt các điều khoản chính, chỉ ra phần nào do Sở Giáo dục và Đào tạo từng tỉnh quyết định, và nói về ba phương thức tuyển sinh được phép. Tính điểm của mình bằng công cụ tính điểm tuyển sinh lớp 10.
Ba phương thức tuyển sinh
| Phương thức | Căn cứ xét |
|---|---|
| Thi tuyển | Điểm ba bài thi do Sở tổ chức |
| Xét tuyển | Kết quả học tập, rèn luyện bốn năm trung học cơ sở |
| Kết hợp | Cả điểm thi và kết quả học tập, theo tỷ lệ do Sở quy định |
Mỗi tỉnh chọn một phương thức cho hệ thống trường công lập của mình và công bố hằng năm. Vì vậy công thức tính điểm ở hai tỉnh có thể khác nhau hoàn toàn.
Ba môn thi và việc bỏ hệ số
Với phương thức thi tuyển, thí sinh thi Toán, Ngữ văn và một môn thứ ba do Sở chọn — phổ biến nhất là Ngoại ngữ. Cả ba đều hệ số 1.
Điểm xét tuyển bằng tổng ba bài thi cộng điểm ưu tiên và điểm khuyến khích nếu Sở có quy định. Không có phép nhân hệ số nào trong công thức này.
Việc bỏ hệ số 2 khiến môn thứ ba trở nên quan trọng ngang Toán và Ngữ văn. Đây là điều chỉnh chiến lược ôn tập mà nhiều học sinh nhận ra muộn, chi tiết ở bài cách tính điểm thi vào lớp 10.
Môn thi thứ ba công bố khi nào
Sở công bố trước kỳ thi theo lịch của địa phương. Một số tỉnh chọn cố định là Ngoại ngữ, một số tổ chức bốc thăm hoặc công bố muộn hơn.
Với học sinh lớp 9, đây là mốc cần theo dõi vì nó quyết định phân bổ thời gian ôn của cả học kỳ 2. Hãy hỏi giáo viên chủ nhiệm hoặc theo dõi cổng thông tin của Sở.
Trường chuyên tính khác
Thí sinh thi vào lớp chuyên làm thêm bài thi môn chuyên, thường nhân hệ số 2. Điểm xét tuyển khi đó bằng ba môn chung hệ số 1 cộng môn chuyên nhân hai, tổng tối đa 50.
Nhiều Sở còn đặt điều kiện tối thiểu cho bài chuyên, thường 4,0 hoặc 5,0. Không đạt mức đó là bị loại dù tổng điểm cao, cách tính ở bài tính điểm thi lớp 10 chuyên.
Tuyển thẳng và ưu tiên
Quy chế quy định các diện tuyển thẳng vào lớp 10 công lập, gồm học sinh trường phổ thông dân tộc nội trú, học sinh khuyết tật, học sinh đạt giải cấp quốc gia trong các cuộc thi do Bộ tổ chức, và một số diện khác.
Mức điểm ưu tiên và điểm khuyến khích do Sở quy định, không có mức chung toàn quốc. Nhiều tỉnh đã bỏ hẳn phần khuyến khích để giảm áp lực thi cử ngoài chương trình.
Cấu trúc các nhóm ưu tiên ở bài điểm ưu tiên khi thi vào lớp 10.
Tuyển sinh vào lớp 6
Quy chế cũng bao gồm tuyển sinh trung học cơ sở. Nguyên tắc chung là xét tuyển theo tuyến, dựa trên hồ sơ và địa bàn cư trú.
Với các trường có số hồ sơ vượt chỉ tiêu, Sở hoặc Phòng Giáo dục và Đào tạo quy định phương án tuyển sinh riêng. Việc tổ chức bài khảo sát năng lực ở cấp này có quy định chặt chẽ.
Phần nào tra hằng năm
- Phương thức tuyển sinh của tỉnh cho năm đó.
- Môn thi thứ ba.
- Mức điểm ưu tiên và khuyến khích.
- Quy định về nguyện vọng: số nguyện vọng, mức chênh giữa các nguyện vọng.
- Lịch thi và lịch công bố điểm.
Năm khoản này nằm trong thông báo tuyển sinh của Sở, không nằm trong bản thân thông tư. Đọc thông báo của đúng tỉnh mình là việc không thể thay thế bằng bất kỳ bài tổng hợp nào.
Quy định về nguyện vọng
Phần lớn tỉnh cho đăng ký nhiều nguyện vọng, xét từ nguyện vọng 1 xuống dần. Một số nơi yêu cầu nguyện vọng 2 phải cao hơn điểm chuẩn một mức chênh nhất định, thường 1,0 hoặc 1,5 điểm.
Quy định cộng thêm này là chỗ gây mất suất nhiều nhất. Một thí sinh đủ điểm chuẩn của trường nguyện vọng 2 vẫn có thể trượt nếu không vượt thêm mức chênh mà Sở quy định.
Góc nhìn của người dạy
Việc bỏ hệ số 2 là thay đổi tôi ủng hộ: nó đưa ba môn về cùng trọng số và làm cho việc so sánh giữa các tỉnh dễ hơn.
Nhưng nó cũng đòi học sinh lớp 9 điều chỉnh cách ôn. Môn thứ ba giờ đáng đầu tư ngang hai môn còn lại, và nhiều em vẫn ôn theo tỷ lệ cũ. Nếu con bạn đang học lớp 9, hãy kiểm tra ngay xem cháu đang phân bổ thời gian thế nào, rồi nhập điểm thi thử vào công cụ tính điểm thi lớp 10 để thấy môn nào đang kéo tổng xuống nhiều nhất.
Thắc mắc thường gặp về tuyển sinh lớp 10
Thi lớp 10 còn nhân hệ số 2 không?
Không. Từ Thông tư 30/2024, ba môn thi đều hệ số 1 và tổng tối đa 30 điểm.
Môn thi thứ ba là môn gì?
Do Sở Giáo dục và Đào tạo từng tỉnh chọn và công bố trước kỳ thi, phổ biến nhất là Ngoại ngữ.
Tỉnh nào cũng thi tuyển à?
Không. Quy chế cho phép ba phương thức: thi tuyển, xét tuyển và kết hợp; mỗi tỉnh chọn một.
Học bạ có cộng vào điểm thi không?
Với phương thức thi tuyển thì không. Học bạ dùng cho điều kiện dự tuyển, tuyển thẳng, hoặc cho phương thức xét tuyển và kết hợp.
Trường chuyên có nhân hệ số không?
Có, môn chuyên thường nhân hệ số 2 theo quy định của từng Sở, tổng tối đa 50 điểm.