Điểm xét tuyển vào lớp 10 ở các tỉnh thi tuyển bằng tổng điểm ba bài thi cộng điểm ưu tiên và điểm khuyến khích nếu Sở có quy định. Từ Thông tư 30/2024/TT-BGDĐT, ba môn thi không nhân hệ số — quy định hệ số 2 cho Toán và Ngữ văn đã bỏ.
Thay đổi này khiến nhiều cách tính lưu truyền trên mạng trở thành sai. Một thí sinh áp công thức cũ với hệ số 2 sẽ ra tổng trên thang 50 và so nhầm với điểm chuẩn công bố theo thang 30.
Bài này đưa công thức hiện hành, tính hai ví dụ, và nói rõ phần nào do Sở Giáo dục và Đào tạo từng tỉnh quyết định. Nhập điểm của mình vào công cụ tính điểm tuyển sinh lớp 10 để có kết quả ngay.
Công thức hiện hành
Điểm xét tuyển = Toán + Ngữ văn + Môn thứ ba + điểm ưu tiên + điểm khuyến khích. Ba bài thi đều hệ số 1, tổng tối đa 30 điểm trước khi cộng thêm.
Môn thứ ba do Sở chọn và công bố trước kỳ thi, thường là Ngoại ngữ. Một số tỉnh chọn môn khác hoặc tổ chức bốc thăm; quy định này thay đổi theo năm và theo địa phương.
Hai ví dụ tính đủ
Thí sinh thứ nhất thi Toán 8,25 · Ngữ văn 7,5 · Tiếng Anh 9,0, không thuộc diện ưu tiên. Tổng điểm xét tuyển là 24,75.
Thí sinh thứ hai thi Toán 7,0 · Ngữ văn 6,5 · Tiếng Anh 5,75, thuộc diện được cộng 1,0 điểm ưu tiên theo quy định của Sở. Tổng ba môn là 19,25, cộng ưu tiên thành 20,25.
| Thí sinh | Ba môn | Ưu tiên | Điểm xét tuyển |
|---|---|---|---|
| Thứ nhất | 24,75 | 0 | 24,75 |
| Thứ hai | 19,25 | 1,0 | 20,25 |
Nếu áp công thức cũ có hệ số 2 cho Toán và Ngữ văn, thí sinh thứ nhất sẽ ra 40,5 trên thang 50 — một con số không so được với điểm chuẩn nào hiện nay.
Vì sao bỏ hệ số 2
Để ba môn có trọng số ngang nhau và để việc so sánh giữa các tỉnh dễ hơn. Hệ số 2 trước đây khiến môn thứ ba gần như chỉ mang tính điều kiện, trong khi nó vẫn là một môn học đầy đủ.
Với thí sinh, thay đổi này có nghĩa: môn thứ ba giờ đáng đầu tư ngang Toán và Ngữ văn. Trong các lớp 9 tôi từng dạy, đây là điều chỉnh chiến lược ôn tập mà nhiều em nhận ra muộn.
Phần nào do Sở quyết định
Khá nhiều. Sở Giáo dục và Đào tạo từng tỉnh quyết định phương thức tuyển sinh, môn thi thứ ba, mức điểm ưu tiên và khuyến khích, cách xử lý điểm liệt, và cách xét nguyện vọng.
Ba phương thức được phép: thi tuyển, xét tuyển, hoặc kết hợp cả hai. Tỉnh nào chọn xét tuyển thì dùng kết quả học tập bốn năm trung học cơ sở thay cho điểm thi, và khi đó công thức hoàn toàn khác.
Vì vậy tôi luôn nói với phụ huynh: đọc thông báo tuyển sinh của tỉnh mình, đừng đọc bài hướng dẫn của tỉnh khác. Kể cả Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh cũng khác nhau ở nhiều chi tiết.
Nguyện vọng và cách xét
Phần lớn tỉnh cho đăng ký nhiều nguyện vọng, xét từ nguyện vọng 1 xuống dần. Một số nơi quy định nguyện vọng 2 phải cao hơn điểm chuẩn nguyện vọng 1 một mức nhất định — thường 1,0 hoặc 1,5 điểm.
Quy định cộng thêm này là chỗ gây mất suất nhiều nhất. Một em đủ điểm chuẩn của trường nguyện vọng 2 vẫn có thể trượt nếu không vượt thêm mức chênh mà Sở quy định.
Điểm liệt trong kỳ thi lớp 10
Nhiều Sở quy định thí sinh không được có bài thi 0 điểm, một số nơi đặt ngưỡng cao hơn. Đây không phải quy định chung toàn quốc như điểm liệt 1,0 của kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông.
Hãy tra đúng thông báo của tỉnh. Nếu thông báo không nhắc tới, đừng suy ra rằng không có — hỏi trường trung học cơ sở nơi bạn học là cách nhanh nhất.
Vậy nên làm gì
Nếu con bạn đang học lớp 9, hãy làm hai việc ngay khi Sở công bố phương án: xác định môn thi thứ ba để phân bổ thời gian ôn, và tra mức điểm chuẩn ba năm gần nhất của các trường trong danh sách nguyện vọng.
Nếu đã có điểm thi và đang xếp nguyện vọng, hãy tính điểm xét tuyển bằng đúng công thức hiện hành rồi so với điểm chuẩn năm trước, chừa một khoảng an toàn. Tôi nghiêng về việc đặt nguyện vọng 1 ở trường mình thật sự muốn vào và nguyện vọng cuối ở trường có điểm chuẩn thấp hơn hẳn điểm của mình, thay vì rải đều ở nhóm giữa. Nhập ba môn vào công cụ tính điểm thi lớp 10 để có con số trước khi bàn với gia đình.
Phụ huynh hay hỏi
Thi lớp 10 có nhân hệ số 2 không?
Không. Từ Thông tư 30/2024, ba môn thi đều hệ số 1, tổng tối đa 30 điểm.
Điểm học bạ có cộng vào điểm thi lớp 10 không?
Ở các tỉnh thi tuyển thì không. Học bạ dùng cho điều kiện dự tuyển, tuyển thẳng, hoặc cho phương thức xét tuyển ở các tỉnh áp dụng cách đó.
Môn thứ ba là môn gì?
Do Sở Giáo dục và Đào tạo từng tỉnh chọn và công bố trước kỳ thi, phổ biến nhất là Ngoại ngữ.
Trượt nguyện vọng 1 thì xét nguyện vọng 2 thế nào?
Hệ thống xét tiếp nguyện vọng 2, nhưng nhiều tỉnh yêu cầu điểm phải cao hơn điểm chuẩn nguyện vọng 2 một mức chênh nhất định. Hãy đọc kỹ phần này trong thông báo của Sở.
Thi trường chuyên thì tính khác không?
Khác. Trường chuyên có thêm bài thi môn chuyên nhân hệ số 2, cách tính ở bài tính điểm thi lớp 10 chuyên.