Từ 22,5 điểm trở lên, điểm ưu tiên không còn được cộng nguyên mức. Quy chế tuyển sinh đại học đặt công thức giảm trừ: điểm ưu tiên thực nhận bằng [(30 − tổng điểm ba môn) ÷ 7,5] nhân với mức ưu tiên gốc.
Nghĩa là phần cộng giảm tuyến tính từ mốc 22,5 xuống bằng 0 khi bạn đạt 30 điểm. Một thí sinh KV1 được 24 điểm chỉ còn cộng 0,6 thay vì 0,75; ở 28,5 điểm với mức ưu tiên tối đa 2,75, phần thực nhận chỉ còn 0,55.
Đây là quy tắc mà tôi thấy bị bỏ qua nhiều nhất khi học sinh tự tính điểm để xếp nguyện vọng. Bỏ qua nó ở vùng điểm cao là tự cho mình thêm gần nửa điểm không có thật. Nhập điểm vào công cụ tính điểm ưu tiên nếu bạn muốn con số chính xác ngay.
Công thức và cách đọc nó
Điểm ưu tiên thực nhận = [(30 − tổng điểm ba môn) ÷ 7,5] × mức ưu tiên gốc. Tổng điểm ở đây là tổng ba môn của tổ hợp, đã quy về thang 30 và chưa cộng ưu tiên.
Phần trong ngoặc vuông là một hệ số chạy từ 1 xuống 0. Ở đúng 22,5 điểm, hệ số bằng (30 − 22,5) ÷ 7,5 = 1, tức hưởng trọn. Ở 30 điểm, hệ số bằng 0.
Kết quả làm tròn hai chữ số thập phân theo quy chế.
Bảng tra nhanh
| Tổng ba môn | Hệ số còn lại | Mức 0,75 còn | Mức 1,75 còn | Mức 2,75 còn |
|---|---|---|---|---|
| Dưới 22,5 | 1,00 | 0,75 | 1,75 | 2,75 |
| 22,5 | 1,00 | 0,75 | 1,75 | 2,75 |
| 24,0 | 0,80 | 0,60 | 1,40 | 2,20 |
| 25,5 | 0,60 | 0,45 | 1,05 | 1,65 |
| 27,0 | 0,40 | 0,30 | 0,70 | 1,10 |
| 28,5 | 0,20 | 0,15 | 0,35 | 0,55 |
| 30,0 | 0,00 | 0 | 0 | 0 |
Bảng này cũng có ở trang bảng tra cứu điểm ưu tiên nếu bạn cần mở nhanh trên điện thoại lúc điền nguyện vọng.
Ba ví dụ tính đủ
Thí sinh KV1 thuộc UT2, tổng ba môn đúng 22,5: mức gốc 1,75, hệ số 1, hưởng trọn 1,75, điểm xét tuyển 24,25.
Thí sinh KV1 thuộc UT1, tổng 28,5: mức gốc 2,75, hệ số 0,2, thực nhận 0,55, điểm xét tuyển 29,05.
Thí sinh KV2 không có ưu tiên đối tượng, tổng 26: mức gốc 0,25, hệ số 0,533, thực nhận 0,13, điểm xét tuyển 26,13.
Ví dụ thứ hai đáng chú ý nhất. Mức ưu tiên tối đa của cả hệ thống là 2,75, nhưng ở vùng 28,5 điểm nó teo lại còn một phần năm. Với thí sinh nhắm các ngành có điểm chuẩn trên 28, ưu tiên gần như không còn là yếu tố.
Vì sao quy chế làm vậy
Vì ở vùng điểm cao, khoảng cách giữa các thí sinh rất hẹp. Trước khi có quy tắc giảm trừ, một thí sinh 27 điểm cộng 0,75 sẽ vượt qua thí sinh 27,5 điểm không có ưu tiên — và với các ngành lấy 28 điểm, chênh lệch đó quyết định cả một năm học.
Tôi không bàn chuyện chính sách hợp lý hay chưa, đó không phải việc của bài này. Điều tôi muốn nói là quy tắc tồn tại, nó có công thức rõ ràng, và bạn nên tính đúng thay vì tính theo cảm giác.
Thứ tự phép tính phải đúng
Ba bước, theo thứ tự: cộng ba môn theo hệ số trường công bố; quy về thang 30 nếu tổ hợp có môn nhân hệ số; rồi mới xét mốc 22,5 và cộng ưu tiên.
Cộng ưu tiên vào điểm thang 40 rồi mới quy đổi là sai và luôn cho kết quả bất lợi. Với tổ hợp nhân hệ số, cách quy đổi cụ thể có ở bài quy đổi tổ hợp thang 40 về thang 30.
Xét học bạ cũng áp dụng quy tắc này
Quy tắc giảm trừ không chỉ dành cho phương thức xét điểm thi. Xét tuyển bằng học bạ cũng dùng cùng mức ưu tiên khu vực, đối tượng và cùng công thức giảm trừ, sau khi tổng điểm tổ hợp học bạ được quy về thang 30.
Điều này khiến chiến thuật “nộp học bạ để tận dụng điểm ưu tiên” không còn tác dụng như trước. Cách tính điểm học bạ ở bài tính điểm xét học bạ ba năm.
Nếu chỉ nhớ một điều
Nhớ mốc 22,5 và nhớ rằng phần cộng của bạn co lại khi điểm tăng. Bảng tra ở trên cho con số nhanh; công thức cho bạn tự tính với bất kỳ mức ưu tiên nào.
Nếu là bạn, tôi làm ba việc trước khi điền nguyện vọng: tính tổng ba môn theo đúng hệ số trường công bố rồi quy về thang 30; tính điểm ưu tiên với công thức giảm trừ; và ghi cả hai con số ra giấy. Cả bài này chỉ để bạn ra được hai con số đó không sai. Sau đó nhập chúng vào công cụ so sánh với điểm chuẩn cùng điểm chuẩn các năm trước của ngành bạn nhắm tới — con số sau giảm trừ mới là con số đem đi so.
Hỏi đáp về giảm trừ điểm ưu tiên
Từ bao nhiêu điểm thì bị giảm điểm ưu tiên?
Từ 22,5 điểm trở lên, tính trên tổng ba môn quy về thang 30 và chưa cộng ưu tiên.
Được 22,5 đúng thì có bị giảm không?
Không. Ở đúng 22,5, hệ số bằng 1 nên bạn vẫn hưởng trọn mức ưu tiên.
Giảm trừ tính riêng khu vực và đối tượng hay tính chung?
Tính chung trên tổng mức ưu tiên. Cộng hai khoản trước, rồi mới nhân với hệ số còn lại.
Điểm ưu tiên sau giảm trừ làm tròn thế nào?
Hai chữ số thập phân, ví dụ 0,13 trong trường hợp KV2 với 26 điểm.
Xét tốt nghiệp có quy tắc giảm trừ không?
Không. Diện ưu tiên khi xét tốt nghiệp cộng thẳng 0,25 hoặc 0,5 không phụ thuộc điểm số.