Không có mức điểm thi cố định để đỗ tốt nghiệp, vì điểm thi chỉ chiếm một nửa. Nửa còn lại là học bạ ba năm, và học bạ của bạn quyết định bạn cần bao nhiêu ở phòng thi.
Điều kiện đỗ là điểm xét tốt nghiệp từ 5,0 và không bài thi nào từ 1,0 điểm trở xuống. Vì điểm xét tốt nghiệp bằng nửa trung bình bốn bài thi cộng nửa điểm học bạ, người có học bạ 8,0 cần trung bình thi rất thấp, còn người có học bạ 5,5 thì cần cao hơn nhiều.
Bài này lập bảng đối chiếu: với mỗi mức học bạ, bạn cần trung bình bao nhiêu điểm thi. Nhập số thật của mình vào công cụ tính điểm xét tốt nghiệp THPT để có con số chính xác cho trường hợp của bạn.
Công thức đứng sau bảng
Điểm xét tốt nghiệp = 0,5 × trung bình bốn bài thi + 0,5 × điểm học bạ ba năm + ưu tiên + khuyến khích. Đặt điểm xét bằng 5,0 rồi giải ngược, ta có: trung bình thi cần đạt = 10 − điểm học bạ − 2 × (ưu tiên + khuyến khích).
Công thức rút gọn này chỉ đúng khi bạn không có điểm cộng nào. Có ưu tiên hay khuyến khích thì mỗi điểm cộng làm giảm yêu cầu ở phần thi hai lần mức đó, vì nó cộng thẳng chứ không bị chia đôi.
Bảng đối chiếu học bạ và điểm thi
| Điểm học bạ ba năm | Trung bình 4 bài thi cần đạt | Tổng điểm 4 bài |
|---|---|---|
| 8,5 | 1,5 | 6,0 |
| 8,0 | 2,0 | 8,0 |
| 7,5 | 2,5 | 10,0 |
| 7,0 | 3,0 | 12,0 |
| 6,5 | 3,5 | 14,0 |
| 6,0 | 4,0 | 16,0 |
| 5,5 | 4,5 | 18,0 |
| 5,0 | 5,0 | 20,0 |
Bảng này giả định không có điểm ưu tiên và điểm khuyến khích. Nhìn dòng đầu và dòng cuối sẽ thấy khoảng cách: học bạ 8,5 chỉ cần trung bình thi 1,5 điểm, còn học bạ 5,0 cần đúng 5,0.
Nhưng đừng nhắm mức tối thiểu
Trung bình 1,5 điểm nghe rất dễ, cho tới khi bạn nhớ ra điều kiện thứ hai: không bài nào từ 1,0 trở xuống. Một thí sinh nhắm mức tối thiểu rất dễ có một bài rơi vào vùng nguy hiểm.
Trong thực tế, tôi khuyên mọi học sinh đặt mục tiêu tối thiểu 3,0 điểm cho từng bài thi, bất kể học bạ đẹp đến đâu. Mức đó đủ xa mốc điểm liệt để bạn không phải nghĩ về nó nữa.
Chi tiết về mốc 1,0 ở bài điểm liệt thi tốt nghiệp THPT.
Học bạ yếu thì tính sao
Học bạ dưới 6,0 nghĩa là bạn cần trung bình thi từ 4,0 trở lên — vẫn nằm trong tầm với, nhưng không còn dư địa cho một môn quá kém.
Điều đáng làm trong trường hợp này là chọn hai môn tự chọn thật kỹ. Hai môn đó chiếm một nửa phần điểm thi, và chọn môn mình học được sẽ dễ hơn nhiều so với việc cố cải thiện môn bắt buộc trong vài tháng cuối.
Điểm cộng thay đổi bài toán thế nào
Mỗi 0,5 điểm ưu tiên làm giảm yêu cầu trung bình thi đi 1,0 điểm. Mỗi 2,0 điểm khuyến khích làm giảm 4,0 điểm — tức gần như xóa bỏ áp lực ở phần thi với thí sinh học bạ trung bình.
Đây là lý do tôi luôn nhắc học sinh kiểm tra xem mình có thuộc diện nào không, và nộp đủ giấy tờ đúng hạn. Mức cộng đầy đủ ở bảng điểm ưu tiên và khuyến khích.
Đỗ tốt nghiệp khác đủ điểm xét tuyển
Đỗ tốt nghiệp là một chuyện, có điểm đủ để vào đại học là chuyện khác. Ngưỡng bảo đảm chất lượng đầu vào của phần lớn ngành là tổng ba môn từ 15 trên 30, tương ứng trung bình 5,0 mỗi môn — cao hơn hẳn mức cần để đỗ tốt nghiệp với học bạ khá.
Một thí sinh học bạ 8,0 chỉ cần trung bình thi 2,0 để đỗ tốt nghiệp, nhưng cần trung bình 5,0 ở ba môn tổ hợp để hồ sơ đại học hợp lệ. Hai mục tiêu, hai mức chuẩn bị.
Tóm gọn và một lời khuyên
Con số bạn cần ở phòng thi bằng 10 trừ đi điểm học bạ ba năm, giảm tiếp hai lần mỗi điểm cộng bạn có. Bảng ở trên tra nhanh; công thức cho bạn tự tính khi có ưu tiên hoặc khuyến khích.
Lời khuyên của tôi rất cụ thể: tính con số này vào đầu học kỳ 2 lớp 12, không phải sau khi thi. Biết mình cần trung bình 3,0 hay 5,0 thay đổi hoàn toàn cách phân bổ thời gian ôn, và nó cũng làm giảm lo lắng — phần lớn học sinh phát hiện mình cần ít hơn tưởng tượng. Nhập điểm học bạ thật vào công cụ xét tốt nghiệp rồi thử vài mức điểm thi để thấy ngưỡng của mình nằm ở đâu.
Bạn có thể còn thắc mắc
Bao nhiêu điểm thì đỗ tốt nghiệp?
Điểm xét tốt nghiệp từ 5,0 và không bài thi nào từ 1,0 trở xuống. Mức điểm thi cần đạt phụ thuộc điểm học bạ ba năm của bạn.
Học bạ 8,0 thì cần thi bao nhiêu?
Trung bình bốn bài thi khoảng 2,0 điểm nếu không có điểm cộng. Nhưng vẫn phải tránh điểm liệt ở mọi bài.
Trượt tốt nghiệp có được thi lại không?
Được, ở kỳ thi năm sau với tư cách thí sinh tự do, đăng ký qua Sở Giáo dục và Đào tạo nơi cư trú.
Điểm xét tốt nghiệp có dùng để xét tuyển đại học không?
Không. Xét tuyển đại học dùng tổng ba môn trong tổ hợp, cộng ưu tiên theo bộ quy tắc riêng, cách tính ở bài tính điểm xét tốt nghiệp THPT.
Có môn nào bắt buộc phải đạt điểm tối thiểu không?
Không có mức tối thiểu theo môn ngoài ngưỡng điểm liệt 1,0. Nhưng mỗi bài quá thấp đều kéo trung bình bốn bài xuống.