Quy đổi điểm tổ hợp từ thang 40 về thang 30 làm bằng một phép nhân: điểm thang 30 = điểm thang 40 × 30 ÷ 40. Hệ số 0,75 đó là tỷ lệ giữa hai thang, không có gì phức tạp hơn.
Phức tạp nằm ở chỗ khác: biết khi nào phải quy đổi, và làm nó ở đúng bước nào trong chuỗi tính. Quy chế tuyển sinh yêu cầu tổng điểm xét tuyển của một tổ hợp nằm trên thang 30, kể cả điểm cộng và điểm ưu tiên. Tổ hợp có môn nhân hệ số 2 cho tổng tối đa 40, nên bắt buộc phải quy về trước khi so với điểm chuẩn.
Bài này đưa công thức tổng quát cho mọi bộ hệ số, một bảng quy đổi tra nhanh, và thứ tự bốn bước không được đảo. Bạn có thể kiểm tra kết quả bằng công cụ tính điểm xét tuyển theo tổ hợp.
Công thức tổng quát
Điểm thang 30 = tổng điểm theo hệ số × 30 ÷ (10 × tổng hệ số). Mẫu số chính là điểm tối đa của tổ hợp trước khi quy đổi.
| Bộ hệ số | Tổng hệ số | Điểm tối đa | Nhân với |
|---|---|---|---|
| 1 – 1 – 1 | 3 | 30 | Không cần quy đổi |
| 1 – 1 – 2 | 4 | 40 | 30 ÷ 40 = 0,75 |
| 1 – 2 – 2 | 5 | 50 | 30 ÷ 50 = 0,6 |
| 2 – 2 – 2 | 6 | 60 | 30 ÷ 60 = 0,5 |
Bộ 1 – 1 – 2 là dạng phổ biến nhất. Các bộ còn lại ít gặp hơn nhưng vẫn xuất hiện ở một số ngành năng khiếu và ngành ngôn ngữ.
Bảng quy đổi tra nhanh cho thang 40
| Điểm thang 40 | Điểm thang 30 |
|---|---|
| 40,0 | 30,00 |
| 38,0 | 28,50 |
| 36,0 | 27,00 |
| 34,0 | 25,50 |
| 33,75 | 25,31 |
| 32,0 | 24,00 |
| 30,0 | 22,50 |
| 28,0 | 21,00 |
Để ý dòng 30,0 thành 22,5 — đúng mốc bắt đầu giảm trừ điểm ưu tiên. Nghĩa là với tổ hợp thang 40, mọi thí sinh từ 30 điểm trở lên đều đã bước vào vùng bị giảm trừ.
Bốn bước, đúng thứ tự
- Cộng ba môn theo đúng hệ số mà đề án tuyển sinh của ngành công bố.
- Quy về thang 30 bằng công thức ở trên.
- Xét xem tổng sau quy đổi có từ 22,5 trở lên hay không, để biết có bị giảm trừ điểm ưu tiên.
- Cộng điểm ưu tiên đã tính theo công thức giảm trừ.
Đảo bước 2 và bước 4 là lỗi phổ biến nhất. Cộng ưu tiên vào điểm thang 40 rồi mới quy đổi làm phần cộng của bạn bị nhân với 0,75 — tức mất một phần tư khoản ưu tiên.
Ví dụ đủ bốn bước
Thí sinh có Toán 8,25 · Ngữ văn 7,5 · Tiếng Anh 9,0, tổ hợp nhân hệ số 2 môn tiếng Anh, thuộc khu vực KV2-NT.
Bước một: 8,25 + 7,5 + 18 = 33,75 trên thang 40. Bước hai: 33,75 × 0,75 = 25,31. Bước ba: 25,31 lớn hơn 22,5 nên có giảm trừ. Bước bốn: hệ số còn lại là (30 − 25,31) ÷ 7,5 = 0,625, mức ưu tiên gốc 0,5 nên thực nhận 0,31. Điểm xét tuyển cuối cùng là 25,62.
Làm sai thứ tự: cộng 0,5 vào 33,75 được 34,25, nhân 0,75 ra 25,69. Con số này cao hơn nhưng không đúng quy tắc, và trường sẽ tính theo cách của họ chứ không theo cách của bạn.
Khi nào không phải quy đổi
Khi tổ hợp không có môn nào nhân hệ số. Ba môn hệ số 1 cho tổng tối đa 30, đã đúng thang chung, cộng ưu tiên trực tiếp.
Phần lớn ngành hiện nay xét theo cách này. Hệ số 2 là ngoại lệ chứ không phải mặc định, nên đừng tự quy đổi khi đề án không nhắc gì tới hệ số.
Quy đổi giữa các phương thức là chuyện khác
Từ năm 2025, các trường phải công bố quy tắc quy đổi tương đương giữa những phương thức xét tuyển khác nhau, thường dựa trên bách phân vị của phổ điểm. Việc đó hoàn toàn khác với phép nhân 30 chia 40 ở bài này.
Quy đổi thang là phép toán thuần túy, ai tính cũng ra một kết quả. Quy đổi giữa phương thức là bảng do trường xây dựng từ dữ liệu thí sinh của chính năm đó, và không có công thức chung. Đừng dùng cái này thay cho cái kia.
Điều tôi muốn bạn giữ lại
Một phép nhân, bốn bước, và một thứ tự không được đảo. Bảng tra ở trên đủ dùng cho tổ hợp thang 40; công thức tổng quát xử lý các bộ hệ số còn lại.
Nếu là bạn, tôi sẽ ghi ra giấy đúng hai con số trước khi điền nguyện vọng: tổng ba môn đã quy về thang 30, và điểm ưu tiên đã giảm trừ. Mọi so sánh với điểm chuẩn đều phải dùng hai con số đó, không dùng tổng thang 40. Nhập chúng vào công cụ so sánh với điểm chuẩn năm trước để có một khoảng an toàn thay vì một cảm giác an toàn.
Thắc mắc thường gặp về quy đổi thang điểm
Quy đổi thang 40 về thang 30 bằng công thức nào?
Nhân với 30 rồi chia 40, tức nhân với 0,75.
Cộng ưu tiên trước hay sau khi quy đổi?
Sau. Quy đổi trước, xét mốc 22,5, rồi mới cộng điểm ưu tiên đã giảm trừ.
Tổ hợp hệ số 1 – 2 – 2 quy đổi thế nào?
Tổng hệ số là 5 nên điểm tối đa là 50; nhân tổng theo hệ số với 30 chia 50, tức 0,6.
Điểm sau quy đổi làm tròn mấy chữ số?
Hai chữ số thập phân, theo cách các trường công bố điểm xét tuyển.
Vì sao trường không xét thẳng trên thang 40?
Vì quy chế yêu cầu tổng điểm xét tuyển của mọi phương thức nằm trên cùng một thang 30 để so sánh được với nhau; chi tiết mức ưu tiên ở bảng điểm ưu tiên.