Hai kỳ thi riêng lớn nhất ở miền Bắc dùng hai thang điểm khác nhau: bài đánh giá năng lực HSA của Đại học Quốc gia Hà Nội chấm trên thang 150, còn bài đánh giá tư duy TSA của Đại học Bách khoa Hà Nội chấm trên thang 100.
Quy tuyến tính về thang 30 thì HSA chia 5 và TSA nhân 0,3. Nhưng cũng như với kỳ đánh giá năng lực phía Nam, con số đó chỉ để hình dung — điểm dùng để xét tuyển lấy theo bảng quy đổi mà từng trường công bố sau khi có phổ điểm.
Bài này đặt hai kỳ thi cạnh nhau, cho bảng ước lượng của cả hai, và nói rõ ranh giới giữa con số tham khảo và con số thật. Dùng công cụ quy đổi điểm đánh giá năng lực để thử với điểm của bạn.
HSA và TSA khác nhau ở đâu
| Tiêu chí | HSA — ĐHQG Hà Nội | TSA — ĐH Bách khoa Hà Nội |
|---|---|---|
| Thang điểm | 150 | 100 |
| Hướng đánh giá | Năng lực tổng quát: toán, ngôn ngữ, khoa học | Tư duy: toán học, đọc hiểu, khoa học và giải quyết vấn đề |
| Quy tuyến tính về thang 30 | Chia 5 | Nhân 0,3 |
| Đơn vị tổ chức | Trung tâm Khảo thí ĐHQG Hà Nội | ĐH Bách khoa Hà Nội |
Danh sách trường công nhận kết quả của mỗi kỳ thi khác nhau và thay đổi hằng năm. Trước khi đăng ký dự thi, hãy kiểm tra trường bạn nhắm tới có nhận kết quả đó không — đây là bước nhiều em bỏ qua rồi thi xong mới biết.
Bảng ước lượng cho HSA
| Điểm HSA (thang 150) | Ước lượng thang 30 |
|---|---|
| 135 | 27,0 |
| 120 | 24,0 |
| 105 | 21,0 |
| 90 | 18,0 |
| 75 | 15,0 |
Bảng ước lượng cho TSA
| Điểm TSA (thang 100) | Ước lượng thang 30 |
|---|---|
| 90 | 27,0 |
| 80 | 24,0 |
| 72 | 21,6 |
| 60 | 18,0 |
| 50 | 15,0 |
Hai bảng này là phép chia thuần túy. Chúng không tính tới việc phổ điểm của mỗi kỳ thi có hình dạng riêng, và đó chính là điều làm chúng không dùng được cho quyết định thật.
Vì sao con số ước lượng dễ gây hiểu nhầm
Vì độ khó của hai kỳ thi khác nhau, và nhóm thí sinh dự thi cũng khác nhau. TSA có tỷ lệ thí sinh khối kỹ thuật cao, nên phổ điểm dồn về vùng khác so với phổ điểm thi tốt nghiệp toàn quốc.
Một em được 72 trên 100 ở TSA có thể đang ở nhóm 30% cao nhất của kỳ thi đó, trong khi 21,6 trên 30 ở kỳ thi tốt nghiệp lại nằm ở vị trí tương đối khác. Bảng bách phân vị của trường chính là để xử lý sự lệch này.
Khi nào nên thi kỳ riêng
Khi trường bạn nhắm tới dành một phần chỉ tiêu đáng kể cho phương thức đó, và khi dạng đề hợp với cách bạn làm bài. Đề TSA nặng về tư duy toán học và đọc hiểu, đề HSA rộng hơn về phạm vi kiến thức.
Tôi không khuyên thi cho có. Mỗi kỳ thi tốn một khoản lệ phí, một ngày di chuyển và một lượng thời gian ôn không nhỏ — và thời gian đó lấy từ việc ôn bốn môn thi tốt nghiệp, thứ mà mọi thí sinh đều cần.
Lệ phí, lịch thi và số đợt
Cả hai kỳ thi đều tổ chức nhiều đợt trong năm, thường từ khoảng tháng 3 tới tháng 6, và thí sinh đăng ký trực tuyến trên cổng của đơn vị tổ chức. Lịch cụ thể và lệ phí từng đợt do đơn vị tổ chức công bố, thay đổi theo năm nên tôi không ghi con số ở đây.
Điều đáng lưu ý về mặt kế hoạch: các đợt thi rơi vào đúng giai đoạn ôn thi tốt nghiệp. Một đợt thi lấy của bạn ít nhất hai ngày tính cả di chuyển, chưa kể thời gian làm quen dạng đề. Với học sinh ở tỉnh xa điểm thi, con số đó lớn hơn nhiều.
Tôi hay khuyên chọn tối đa hai đợt và đặt chúng cách nhau đủ xa để có thời gian rút kinh nghiệm. Thi bốn đợt để “chắc ăn” thường phản tác dụng với chính bốn môn thi tốt nghiệp.
Điểm ưu tiên và thứ tự phép tính
Sau khi quy về thang 30 theo bảng của trường, điểm ưu tiên khu vực và đối tượng được cộng theo đúng quy tắc chung, gồm cả giảm trừ khi tổng từ 22,5 điểm trở lên.
Đừng cộng ưu tiên vào điểm thang 150 hay thang 100 rồi mới quy đổi. Cách tính đúng theo thứ tự có ở bài quy đổi thang điểm và thứ tự cộng ưu tiên.
Nói thẳng giới hạn rồi chốt
Bài này không có bảng quy đổi chính thức của bất kỳ trường nào, vì các bảng đó được công bố sau khi có phổ điểm của năm và thay đổi mỗi năm. Đưa một bảng cũ vào đây sẽ nguy hiểm hơn là không đưa gì.
Ngoài giới hạn đó, những gì tính được đều nằm ở trên: thang điểm của hai kỳ thi, cách quy tuyến tính để có mốc tham chiếu, và thứ tự cộng ưu tiên. Tôi không tin bất kỳ ước lượng nào, kể cả của mình, khi chưa có bảng của trường. Hãy nhập điểm vào công cụ quy đổi ĐGNL và ĐGTD để có con số tham chiếu, và thay bằng bảng chính thức ngay khi trường đăng.
Bạn có thể còn thắc mắc
HSA 120 điểm là bao nhiêu trên thang 30?
Quy tuyến tính là 24,0. Điểm xét tuyển thật lấy theo bảng quy đổi của trường bạn đăng ký.
TSA và HSA có dùng chung được không?
Không. Đây là hai kỳ thi độc lập, mỗi trường công nhận kết quả nào thì ghi rõ trong đề án tuyển sinh.
Thi nhiều đợt có được không?
Được với cả hai kỳ thi, và trường thường lấy kết quả cao nhất. Hãy đọc quy định của trường vì có nơi giới hạn số đợt được tính.
Điểm kỳ thi riêng có thay thế điểm thi tốt nghiệp không?
Không thay thế điều kiện tốt nghiệp. Bạn vẫn phải dự thi tốt nghiệp trung học phổ thông và đỗ mới đủ điều kiện nhập học.
Nên thi kỳ riêng hay tập trung vào bốn môn thi tốt nghiệp?
Nếu trường bạn nhắm tới dành nhiều chỉ tiêu cho phương thức riêng thì đáng thi, còn nếu chỉ tiêu ít thì thời gian đó nên dồn cho bốn môn. Cách so sánh các phương thức có ở bài cách xếp nguyện vọng xét tuyển.