Nếu ngành bạn nhắm tới xét bốn tổ hợp và lấy chung một mức điểm chuẩn, việc chọn tổ hợp là quyết định miễn phí có lợi nhất trong cả mùa tuyển sinh: bạn chỉ cần tính và chọn cái cao nhất.
Vấn đề là rất nhiều học sinh không tính. Các em mặc định dùng tổ hợp “khối của mình” từ hồi lớp 10, trong khi bảng điểm thi thực tế có thể cho một tổ hợp khác cao hơn cả điểm rưỡi.
Bài này đưa cách tính nhanh cho bốn tổ hợp, chỉ ra khi nào lựa chọn không còn miễn phí, và nói về trường hợp có môn nhân hệ số. Mở công cụ tính điểm xét tuyển theo tổ hợp để thử song song khi đọc.
Bốn bước tính cho mọi tổ hợp
- Mở đề án tuyển sinh, ghi ra tất cả tổ hợp mà ngành đó nhận.
- Với mỗi tổ hợp, cộng ba môn theo đúng hệ số trường công bố.
- Quy về thang 30 nếu tổng vượt 30.
- Cộng điểm ưu tiên đã giảm trừ, rồi so bốn con số với nhau.
Bước bốn quan trọng hơn vẻ ngoài: điểm ưu tiên sau giảm trừ phụ thuộc chính tổng điểm, nên tổ hợp cao hơn lại nhận phần cộng nhỏ hơn. Khoảng cách giữa các tổ hợp vì thế hẹp lại đôi chút sau khi cộng.
Một ví dụ có thật về khoảng cách
Thí sinh có Toán 8,0 · Vật lí 6,75 · Hóa học 7,25 · Tiếng Anh 9,25 · Ngữ văn 7,75.
| Tổ hợp | Ba môn | Tổng |
|---|---|---|
| A00 | 8,0 + 6,75 + 7,25 | 22,00 |
| A01 | 8,0 + 6,75 + 9,25 | 24,00 |
| D01 | 8,0 + 7,75 + 9,25 | 25,00 |
| D07 | 8,0 + 7,25 + 9,25 | 24,50 |
Khoảng cách giữa A00 và D01 là 3 điểm. Với cùng một mức điểm chuẩn, em này đỗ hay trượt hoàn toàn phụ thuộc vào việc có tính hay không.
Điều đáng nói: A00 là “khối” mà em ấy học ba năm. Thói quen gọi tên khối làm nhiều học sinh quên rằng mình có quyền chọn.
Ảnh hưởng của điểm ưu tiên sau giảm trừ
Vẫn thí sinh trên, thuộc khu vực KV2-NT với mức gốc 0,5. Với tổ hợp D01 đạt 25,0, hệ số còn lại là (30 − 25) ÷ 7,5 = 0,667 nên phần cộng là 0,33, điểm cuối 25,33. Với A01 đạt 24,0, hệ số là 0,8 nên phần cộng 0,4, điểm cuối 24,4.
Khoảng cách từ 1,0 rút còn 0,93. Nó vẫn giữ nguyên thứ tự, và đó là điều quan trọng: giảm trừ không đảo ngược lựa chọn, chỉ thu hẹp chênh lệch. Cách tính chi tiết ở bài giảm điểm ưu tiên từ 22,5 điểm.
Khi có môn nhân hệ số 2
Lựa chọn trở nên khó hơn vì phải quy về thang 30 mới so được. Một tổ hợp thang 40 với tổng 33,75 quy về 25,31, và bạn phải đem con số 25,31 đó đi so chứ không phải 33,75.
Nguyên tắc rút ra: hệ số 2 kéo điểm tổ hợp về phía môn được nhân. Nếu môn đó là môn mạnh nhất của bạn, tổ hợp có hệ số thường thắng; nếu là môn yếu, nó thua ngay cả khi tổng thô trông lớn hơn.
Khi lựa chọn không còn miễn phí
Ba trường hợp. Một, ngành công bố điểm chuẩn riêng cho từng tổ hợp — khi đó phải so điểm của bạn với đúng mức của tổ hợp đó, không so tổng với nhau. Hai, ngành có môn điều kiện, ví dụ yêu cầu điểm tiếng Anh tối thiểu. Ba, ngành chỉ xét một tổ hợp duy nhất.
Trường hợp thứ nhất là trường hợp dễ nhầm nhất. Tổ hợp cho tổng cao hơn nhưng có điểm chuẩn cao hơn tương ứng thì lợi thế biến mất.
Chuyện chọn môn từ lớp 10
Bốn môn lựa chọn ở cấp ba quyết định bạn có bao nhiêu tổ hợp để chọn về sau. Một học sinh chọn Vật lí, Hóa học, Sinh học, Tin học có cửa vào khối A và B; một em chọn Địa lí, Giáo dục kinh tế và pháp luật, Tin học, Công nghệ thì hẹp hơn ở nhóm ngành kỹ thuật.
Đây là quyết định có ảnh hưởng dài nhất trong ba năm cấp ba, và nó được đưa ra ở thời điểm học sinh biết ít nhất về bản thân. Tôi khuyên phụ huynh dành thời gian cho việc này nhiều hơn cho việc chọn lớp hay chọn trường.
Chốt lại
Tính tất cả tổ hợp mà ngành nhận, so tổng sau khi đã quy về thang 30 và cộng ưu tiên, rồi chọn cái cao nhất. Nếu ngành công bố điểm chuẩn riêng theo tổ hợp thì so khoảng cách chứ không so tổng.
Theo tôi, đây là hai phút có tỷ suất sinh lợi cao nhất trong toàn bộ mùa tuyển sinh — không tốn gì ngoài việc mở đề án và bấm máy. Nhập điểm từng môn vào công cụ tính điểm theo tổ hợp, thử lần lượt các tổ hợp, ghi bốn con số ra giấy rồi mới xếp nguyện vọng.
Hỏi nhanh đáp gọn
Có được chọn tổ hợp sau khi biết điểm không?
Có. Bạn đăng ký nguyện vọng sau khi có điểm thi, nên hoàn toàn tính thử rồi chọn được.
Hệ thống có tự lấy tổ hợp cao nhất cho tôi không?
Nhiều trường xét theo tổ hợp có lợi nhất cho thí sinh, nhưng đây là quy định của từng trường. Hãy đọc đề án tuyển sinh để chắc chắn.
Tổ hợp nào dễ đỗ nhất?
Không có tổ hợp nào dễ hơn. Điểm chuẩn hình thành từ chính nhóm thí sinh dùng tổ hợp đó, nên “dễ” hay “khó” tự cân bằng qua các năm.
Nên chọn tổ hợp theo sở trường hay theo tổng điểm?
Theo tổng điểm, khi đã có điểm thi thật. Sở trường quan trọng ở giai đoạn chọn môn học từ lớp 10, không phải ở giai đoạn đăng ký nguyện vọng.
Đăng ký nhầm tổ hợp có sửa được không?
Trong thời gian điều chỉnh nguyện vọng theo lịch của Bộ thì sửa được; sau đó thì không, chi tiết ở bài cách xếp nguyện vọng xét tuyển đại học.