Tối cuối tháng 12, nhóm Zalo lớp tôi chủ nhiệm thường có cùng một câu hỏi: “Điểm trên VnEdu đã đủ chưa thầy, sao con em thiếu một cột?”
Thiếu cột trên màn hình không có nghĩa là thiếu cột trong sổ. Phần mềm quản lý trường học như VnEdu hay SMAS hiển thị theo tiến độ nhập của từng giáo viên bộ môn, và hạn nhập điểm thường rơi vào những ngày cuối cùng của học kỳ. Bảng bạn xem hôm nay chưa chắc là bảng cuối cùng.
Bài này giải thích cách đọc bảng điểm trên các phần mềm đó: cột nào là cột nào, vì sao con số trung bình hiển thị đôi khi khác con số bạn tự cộng, và khi nào thì nên hỏi giáo viên. Muốn kiểm tra chéo, nhập các cột vào công cụ tính điểm trung bình môn rồi so với số phần mềm hiện.
Bảng điểm hiển thị những cột gì
Ba nhóm cột, đúng theo Thông tư 22/2021/TT-BGDĐT: các cột đánh giá thường xuyên, một cột đánh giá giữa kỳ, một cột đánh giá cuối kỳ. Tùy giao diện của từng trường, chúng được ghi tắt là ĐĐGtx, ĐĐGgk, ĐĐGck hoặc TX, GK, CK.
Điều gây nhầm là các cột thường xuyên hiển thị liền nhau và không phải giao diện nào cũng ghi hệ số. Phụ huynh nhìn thấy năm ô số cạnh nhau rất dễ đếm cả cột giữa kỳ vào nhóm thường xuyên, rồi chia cho mẫu số sai.
Con số trung bình phần mềm hiển thị
Phần mềm tính theo đúng công thức của quy chế và làm tròn một chữ số thập phân ở kết quả cuối. Nó giữ nguyên phần lẻ trong suốt phép tính, không làm tròn từng bước.
Vì vậy khi bạn tính tay và ra 7,58 còn phần mềm hiện 7,6, không ai sai cả. Ngược lại, nếu lệch từ 0,2 trở lên thì thường là do đếm nhầm cột hoặc bảng đang thiếu điểm.
Ba lý do bảng điểm trông “thiếu”
- Giáo viên bộ môn chưa nhập xong. Mỗi môn một người nhập, tiến độ khác nhau, và hạn cuối thường là những ngày cuối tháng 12 với học kỳ 1.
- Học sinh chưa làm bài do nghỉ học. Bài làm bù được nhập sau, đôi khi sau cả khi bảng tổng kết sơ bộ đã hiện.
- Môn đó là môn đánh giá bằng nhận xét. Giáo dục thể chất, Nghệ thuật, Nội dung giáo dục địa phương và Hoạt động trải nghiệm — hướng nghiệp chỉ có Đạt hoặc Chưa đạt, nên không có ô điểm nào.
Các phần mềm khác cũng cùng cấu trúc
SMAS, Enetviet, K12Online hay hệ thống riêng của một số Sở đều hiển thị theo cùng ba nhóm cột, vì chúng phải bám quy chế. Khác biệt nằm ở giao diện: chỗ hiện hệ số ngay dưới tên cột, chỗ chỉ hiện khi bấm vào ô.
Nếu trường bạn dùng phần mềm mà tôi chưa nhắc tên, cách đọc vẫn vậy. Tìm cột nào chỉ có một ô duy nhất cho cả kỳ — đó là giữa kỳ và cuối kỳ; số cột còn lại là thường xuyên.
Khi nào nên hỏi giáo viên
Hỏi khi thiếu cột sau hạn nhập điểm, khi một cột có con số bạn chắc chắn không đúng với bài đã làm, hoặc khi trung bình môn lệch từ 0,2 trở lên so với phép tính của bạn.
Không nên hỏi khi lệch 0,05 hay 0,1 — đó là chuyện làm tròn, và tôi thành thật khuyên đừng nhắn giáo viên bộ môn vì chuyện này vào tuần cuối học kỳ, thời điểm họ đang nhập điểm cho nhiều lớp cùng lúc.
Cách hỏi hiệu quả nhất là chụp màn hình bảng điểm, ghi rõ tên môn và con số bạn tính ra, rồi hỏi qua sổ liên lạc điện tử hoặc giáo viên chủ nhiệm. Nói “con em bị thiếu điểm” mà không kèm số liệu thường dẫn tới vài vòng nhắn tin không cần thiết.
Đừng lấy điểm hiển thị giữa kỳ làm căn cứ
Điểm trung bình hiển thị khi bảng chưa đủ cột chỉ là số tạm. Nó được tính trên các cột đã có, nên với môn mới có hai cột thường xuyên, con số đó gần như không nói lên điều gì về kết quả cuối kỳ.
Nếu muốn dự phóng, hãy tự nhập các cột đã có cùng một mức điểm giả định cho bài cuối kỳ. Công cụ tính điểm cần đạt làm việc ngược lại: cho biết cần bao nhiêu điểm ở bài cuối kỳ để chạm mục tiêu.
Quay lại câu hỏi ban đầu
Câu “sao con em thiếu một cột” hầu như luôn có cùng một lời giải: chưa tới hạn nhập điểm, hoặc cột đó là cột của bài làm bù. Rất hiếm khi là lỗi phần mềm, và gần như không bao giờ là chuyện điểm bị mất.
Điều tôi muốn phụ huynh nhớ: bảng điểm điện tử là công cụ theo dõi, không phải bảng tổng kết. Bảng tổng kết là học bạ, chốt sau khi mọi cột đã đủ. Cứ xem bảng điểm hằng tháng để biết con đang ở đâu, nhưng đừng kết luận gì cho tới ngày nhà trường chốt. Khi bảng đã đủ cột, nhập lại vào công cụ tính điểm theo hệ số một lần cho chắc, rồi thôi.
Phụ huynh hay hỏi
VnEdu hiển thị điểm trung bình môn có chính xác không?
Chính xác theo công thức của Thông tư 22, với điều kiện bảng đã đủ cột. Con số trước khi đủ cột chỉ là số tạm tính trên phần đã nhập.
Vì sao điểm tôi tự cộng khác điểm trên phần mềm?
Hai lý do phổ biến: cộng đều thay vì nhân hệ số, và đếm nhầm cột giữa kỳ thành cột thường xuyên. Cách đếm đúng ở bài tính điểm trung bình môn có hệ số.
Điểm trên phần mềm có sửa được không?
Giáo viên bộ môn sửa được trước khi nhà trường khóa sổ. Sau khi khóa, việc sửa cần đề nghị và phê duyệt của ban giám hiệu, nên hãy kiểm tra sớm.
Không có tài khoản thì xem điểm bằng cách nào?
Liên hệ giáo viên chủ nhiệm để được cấp lại tài khoản sổ liên lạc điện tử. Mỗi trường dùng một hệ thống nên không có cách chung, và không nên nhờ bên thứ ba tra hộ bằng thông tin cá nhân của học sinh.