Muốn kéo điểm trung bình môn trong những tuần cuối học kỳ, hãy dồn sức vào bài kiểm tra cuối kỳ, vì cột đó tính hệ số 3 trong khi mỗi cột thường xuyên chỉ hệ số 1. Một điểm ở bài cuối kỳ đáng giá bằng ba điểm ở một bài kiểm tra miệng.
Nghe thì hiển nhiên, nhưng cách học sinh phân bổ thời gian trong tháng cuối lại thường không phản ánh điều đó. Nhiều em dành cả tuần để xin gỡ điểm một cột thường xuyên đã lỡ, trong khi bài cuối kỳ nặng gấp ba lại chuẩn bị vội trong hai buổi tối.
Bài này nói về cách chọn môn để dồn sức, cách tính mục tiêu cụ thể cho từng môn, và những việc không nên làm. Con số cần đạt tính được bằng công cụ tính điểm cần đạt bài cuối kỳ.
Bắt đầu từ việc tính, không từ việc học
Trước khi mở sách, hãy liệt kê tất cả các môn kèm các cột điểm hiện có và tính xem mỗi môn cần bao nhiêu điểm ở bài cuối kỳ để đạt mức bạn muốn.
Kết quả của việc này luôn khiến học sinh bất ngờ. Có môn chỉ cần 5,5 là đủ mục tiêu, có môn cần 9,5 mới với tới. Và một khi biết con số, bạn sẽ phân bổ thời gian khác hẳn so với khi chỉ có cảm giác chung chung rằng “môn nào cũng phải cố”.
Ba nhóm môn sau khi tính
Nhóm thứ nhất là môn cần điểm rất cao mới thay đổi được kết quả. Nhóm thứ hai là môn cần điểm vừa phải, trong tầm với. Nhóm thứ ba là môn đã an toàn, chỉ cần giữ.
Thời gian nên dồn vào nhóm thứ hai. Đây là chỗ mỗi giờ học đổi được nhiều kết quả nhất, và cũng là chỗ học sinh hay bỏ qua vì tâm lý muốn cứu môn đang tệ nhất.
Tôi không nói bỏ hẳn nhóm thứ nhất. Nhưng nếu một môn cần 9,5 mà điểm cao nhất bạn từng đạt là 7,5, thì việc dồn toàn bộ thời gian vào đó là quyết định về cảm xúc, không phải về kết quả.
Ngưỡng nào đáng để nhắm tới
| Mức xếp loại | Điều kiện chính theo Thông tư 22 |
|---|---|
| Tốt | Tất cả môn đánh giá bằng nhận xét đạt; các môn có điểm đạt từ 6,5 trở lên, trong đó ít nhất 6 môn từ 8,0 trở lên |
| Khá | Các môn có điểm đạt từ 5,0 trở lên, trong đó ít nhất 6 môn từ 6,5 trở lên |
| Đạt | Nhiều nhất 1 môn dưới 5,0 và không môn nào dưới 3,5 |
Điểm đáng chú ý là các điều kiện này xét theo từng môn, không xét theo điểm trung bình các môn. Một môn 6,4 đủ để kéo cả kết quả xuống một mức, dù mọi môn khác đều trên 8.
Chi tiết khiến nhiều em tiếc
Điểm trung bình môn làm tròn tới một chữ số thập phân. Nghĩa là 6,45 thành 6,5 và 6,44 thành 6,4 — một khoảng cách một phần trăm điểm quyết định hai kết quả khác nhau.
Năm nào tôi cũng gặp vài trường hợp như vậy, và điều làm tôi tiếc nhất là chúng đều tránh được. Nếu tính từ đầu tháng cuối, học sinh biết mình cần thêm bao nhiêu ở bài cuối kỳ, và khoảng cách đó thường nhỏ hơn nhiều so với các em tưởng.
Ba việc không nên làm
Thứ nhất, đừng xin gỡ điểm những cột đã chốt. Chuyện này vừa khó vừa không đáng, vì một cột thường xuyên hệ số 1 thay đổi rất ít trong công thức.
Thứ hai, đừng học dàn đều mọi môn trong tuần cuối. Việc đó cho cảm giác đã cố gắng, nhưng thường không đủ sâu ở môn nào để thay đổi kết quả môn đó.
Thứ ba, đừng bỏ hẳn môn đang an toàn. Điểm cuối kỳ thấp bất ngờ ở một môn tưởng chắc chắn là cách phổ biến để mất danh hiệu, đúng theo cách các điều kiện xét theo từng môn.
Bốn tuần cuối nên chia thế nào
- Tuần thứ nhất: tính điểm cần đạt cho từng môn, phân nhóm, và lập lịch.
- Tuần thứ hai và ba: dồn phần lớn thời gian cho nhóm môn trong tầm với.
- Tuần cuối: ôn tổng hợp, giữ các môn an toàn, ngủ đủ.
Tuần cuối không phải lúc học kiến thức mới. Ở giai đoạn đó, việc giữ sức khỏe và giữ sự tỉnh táo trong phòng thi đổi được nhiều điểm hơn là thức thêm hai tiếng mỗi đêm.
Giới hạn của cách làm này
Cách tính điểm cần đạt cho bạn một mục tiêu, không cho bạn kết quả. Nó không thay được việc học, và nó cũng không giúp gì nếu bạn bắt đầu vào tuần cuối cùng.
Nó cũng không tính được những thứ ngoài công thức: đề khó bất thường, một buổi thi mệt, một câu hiểu nhầm đề. Con số bạn tính ra nên coi là mức tối thiểu cần nhắm, và nhắm cao hơn một chút bao giờ cũng an toàn hơn.
Điều tôi dặn học sinh mỗi cuối kỳ
Việc kéo điểm không bắt đầu ở bàn học mà bắt đầu ở tờ giấy nháp, nơi bạn viết ra mình đang có gì và cần thêm bao nhiêu. Học sinh biết mình cần 7,5 ở môn Hóa sẽ ôn khác hẳn học sinh chỉ biết mình “phải cố môn Hóa”.
Nếu còn bốn tuần nữa là thi, tôi khuyên dành đúng một tiếng tối nay để làm bảng đó. Nhập các cột hiện có của từng môn vào công cụ tính điểm trung bình môn, rồi dùng công cụ xếp loại học lực để xem môn nào đang giữ chân bạn. Một tiếng đó định hình cả bốn tuần còn lại.
Học sinh hay hỏi tôi
Bài cuối kỳ nặng bao nhiêu so với các cột khác?
Hệ số 3, trong khi mỗi cột thường xuyên hệ số 1 và cột giữa kỳ hệ số 2, theo Thông tư 22.
Nên dồn sức vào môn đang tệ nhất phải không?
Không hẳn. Nên dồn vào môn cần điểm vừa phải là thay đổi được kết quả, vì mỗi giờ học ở đó đổi được nhiều nhất.
Xin gỡ điểm cột thường xuyên có đáng không?
Ít khi đáng, vì cột đó hệ số 1 nên ảnh hưởng nhỏ tới điểm trung bình môn.
Một môn 6,4 có ảnh hưởng gì?
Có thể hạ cả kết quả xếp loại một mức, vì điều kiện xét theo từng môn chứ không theo trung bình các môn.
Bắt đầu kéo điểm từ lúc nào là hợp lý?
Ít nhất bốn tuần trước bài cuối kỳ, để còn đủ thời gian cho nhóm môn trong tầm với.