Điểm chuẩn năm 2026 không đi cùng một hướng: có ngành tăng, có ngành giảm sâu, và mức thay đổi khác nhau rõ rệt giữa các tổ hợp. Nói “năm nay điểm chuẩn tăng” hay “năm nay giảm” đều là nói thiếu.
Ví dụ rõ nhất nằm ở Trường Đại học Công nghệ thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội: ngành Công nghệ thông tin đi từ 28,19 năm 2025 xuống 25 năm 2026, giảm 3,19 điểm. Trong khi đó Y khoa của Trường Đại học Y Hà Nội lại tăng từ 28,13 lên 28,5.
Bài này đặt cạnh nhau các cặp số đã công bố của hai năm, và giải thích vì sao chúng đi ngược hướng nhau. Muốn so điểm của mình với các mốc này, dùng công cụ so sánh với điểm chuẩn.
Các cặp số so được
| Ngành và trường | 2025 | 2026 |
|---|---|---|
| Khoa học dữ liệu và Trí tuệ nhân tạo, Bách khoa Hà Nội | 29,39 | 29,54 |
| Khoa học máy tính, Bách khoa Hà Nội | 29,19 | 29,27 |
| Y khoa, Y Hà Nội | 28,13 | 28,5 |
| Răng Hàm Mặt, Y Hà Nội | 27,34 | 27,57 |
| Kỹ thuật điều khiển và tự động hóa, ĐH Công nghệ ĐHQGHN | 27,9 | 27,78 |
| Công nghệ thông tin, ĐH Công nghệ ĐHQGHN | 28,19 | 25 |
Sáu dòng, bốn tăng và hai giảm, với biên độ từ 0,08 tới 3,19 điểm. Đó là lý do một câu kết luận chung cho cả mùa tuyển sinh không nói lên điều gì hữu ích.
Biên độ cả trường cũng dịch chuyển
Trường Đại học Bách khoa Hà Nội năm 2025 xét 65 chương trình với khoảng điểm 19,00 đến 29,39. Năm 2026 trường xét 68 chương trình, khoảng điểm 20,06 đến 29,54.
Cả hai đầu đều nhích lên, và số chương trình cũng tăng thêm ba. Khi một trường mở thêm ngành, chỉ tiêu phân bổ lại và điều đó tự nó đã tác động tới điểm chuẩn từng ngành.
Trường Đại học Công nghệ đi hướng ngược lại: khoảng điểm năm 2026 là 22 đến 27,78, trong đó mức thấp nhất thuộc ngành Công nghệ nông nghiệp, giữ nguyên 22 như năm trước và bằng đúng ngưỡng đảm bảo chất lượng đầu vào của trường.
Vì sao cùng một năm lại đi hai hướng
Điểm chuẩn hình thành từ bốn yếu tố: chỉ tiêu của ngành, số hồ sơ đăng ký vào ngành đó, chất lượng hồ sơ, và độ khó của đề thi ở tổ hợp tương ứng.
Yếu tố thứ tư giải thích phần lớn khác biệt giữa các tổ hợp. Khi phổ điểm một tổ hợp đi lên, các ngành xét bằng tổ hợp đó có điểm chuẩn đi lên theo, kể cả khi số người đăng ký không đổi.
Yếu tố thứ hai giải thích những cú giảm sâu như 3,19 điểm của Công nghệ thông tin. Hành vi đăng ký của thí sinh thay đổi theo tâm lý đám đông, và một ngành từng rất nóng có thể hạ nhiệt chỉ sau một mùa.
Ngành giảm sâu không có nghĩa là ngành kém đi
Tôi nói điều này vì đã thấy học sinh suy diễn nhầm theo cả hai chiều. Một ngành giảm 3 điểm không phải vì trường đào tạo kém đi trong một năm, cũng không phải vì thị trường lao động đột ngột không cần ngành đó nữa.
Nó chỉ có nghĩa là năm đó ít hồ sơ điểm cao đăng ký vào ngành đó hơn. Và điều thú vị là chính việc điểm giảm mạnh một năm lại thường kéo nhiều người đăng ký vào năm sau, đẩy điểm lên trở lại.
Vì sao không nên suy ra năm sau
Ba trong bốn yếu tố hình thành điểm chuẩn chỉ biết được sau khi hết hạn đăng ký của chính năm đó. Nghĩa là tại thời điểm bạn cần quyết định nguyện vọng, không ai có đủ dữ kiện để nói điểm chuẩn sẽ là bao nhiêu.
Tôi không đưa con số dự đoán, và tôi khuyên bạn cẩn thận với trang nào đưa. Cơ chế đầy đủ ở bài điểm chuẩn đại học được xác định thế nào.
Cách dùng dữ liệu hai năm cho đúng
Đừng lấy chênh lệch giữa 2025 và 2026 rồi cộng tiếp vào 2026 để ra 2027. Phép ngoại suy đó giả định xu hướng tiếp diễn, mà dữ liệu ở bảng trên cho thấy xu hướng không tiếp diễn đều.
Cách hợp lý hơn là lấy ba năm, tính biên độ giữa năm cao nhất và năm thấp nhất, rồi cộng biên độ ấy vào mức của năm gần nhất để ra một mốc thận trọng. Nó không dự đoán, nó chỉ cho bạn một biên an toàn dựa trên mức biến động thật của chính ngành đó.
Điều tôi muốn bạn nhớ
Câu hỏi “năm nay điểm chuẩn tăng hay giảm” không có câu trả lời dùng được, vì mỗi ngành ở mỗi trường là một câu chuyện riêng. Câu hỏi đúng là “ngành tôi nhắm tới biến động thế nào trong ba năm qua”.
Nếu bạn đang chuẩn bị cho mùa tuyển sinh tới, hãy dành một buổi lập bảng ba năm cho từng ngành trong danh sách của mình, ghi kèm phương thức và tổ hợp. Rồi nhập điểm hiện có vào công cụ tính điểm xét tuyển và so với mốc thận trọng bằng công cụ so sánh điểm chuẩn. Bảng đó trả lời được câu hỏi thật của bạn, còn con số trung bình toàn quốc thì không.
Thí sinh hay hỏi
Điểm chuẩn 2026 tăng hay giảm so với 2025?
Tùy ngành. Trong các cặp số ở bài này có ngành tăng 0,08 điểm và có ngành giảm 3,19 điểm.
Vì sao một ngành giảm tới hơn 3 điểm?
Chủ yếu do số hồ sơ và chất lượng hồ sơ đăng ký vào ngành đó năm ấy thay đổi, không phải do chất lượng đào tạo.
Lấy chênh lệch hai năm để đoán năm sau được không?
Không nên. Xu hướng không tiếp diễn đều, và phép ngoại suy này hay cho kết quả sai lệch lớn.
Nên dùng dữ liệu mấy năm?
Ba năm gần nhất của đúng ngành, đúng phương thức, đúng tổ hợp, để thấy biên độ dao động thật.
Ngành giảm điểm năm nay thì năm sau có giảm tiếp không?
Không chắc, và thường ngược lại. Điểm giảm mạnh một năm hay kéo thêm người đăng ký vào năm sau.