Sai lầm hay gặp nhất khi tự tính điểm xét tuyển là cộng điểm ưu tiên theo mức đầy đủ mà quên quy tắc giảm trừ với thí sinh có tổng điểm từ 22,5 trở lên. Sai lầm thứ hai là nhầm điểm ưu tiên khi xét tốt nghiệp với điểm ưu tiên khi xét tuyển đại học — hai thứ khác nhau, mức khác nhau.
Hai lỗi này khiến con số bạn tự tính cao hơn thực tế, và khi so với điểm chuẩn thì cho cảm giác an toàn không có thật.
Bài này liệt kê sáu lỗi tôi gặp nhiều nhất mỗi mùa tuyển sinh, kèm cách kiểm tra lại. Nhập điểm vào công cụ tính điểm xét tuyển đại học để đối chiếu với con số bạn tính tay.
Lỗi một: quên quy tắc giảm trừ điểm ưu tiên
Với thí sinh đạt tổng điểm ba môn từ 22,5 trở lên trên thang 30, điểm ưu tiên được giảm dần theo công thức quy định trong quy chế tuyển sinh, và bằng 0 khi đạt 30 điểm.
Nghĩa là thí sinh khu vực 1 được 26 điểm không cộng đủ mức ưu tiên như thí sinh cùng khu vực được 20 điểm. Chi tiết công thức và ví dụ ở công cụ tính điểm ưu tiên.
Lỗi hai: nhầm hai loại điểm ưu tiên
| Loại | Dùng cho |
|---|---|
| Ưu tiên xét tốt nghiệp | Cộng vào điểm xét tốt nghiệp, thang 10 |
| Ưu tiên xét tuyển | Cộng vào điểm xét tuyển đại học, thang 30 |
Hai hệ thống tách biệt, quy định ở hai văn bản khác nhau, và mức cộng không giống nhau. Lấy mức của bên này áp vào bên kia là lỗi tôi phải giải thích lại nhiều lần mỗi mùa.
Lỗi ba: dùng sai tổ hợp
Cùng một ngành ở hai trường có thể nhận hai bộ tổ hợp khác nhau. Tính điểm theo tổ hợp trường A rồi so với điểm chuẩn trường B là so hai con số không cùng cơ sở.
Cách tránh: với mỗi ngành trong danh sách, ghi rõ trường nhận tổ hợp nào, rồi tính riêng cho từng tổ hợp. Việc này mất thêm mười phút và loại bỏ hẳn một nhóm sai sót.
Lỗi bốn: quên môn nhân hệ số
Một số ngành nhân hệ số 2 cho môn chính, và khi đó tổng điểm không còn trên thang 30 mà trên thang 40. Điểm chuẩn của các ngành này cũng công bố trên thang tương ứng.
So một con số thang 30 với điểm chuẩn thang 40 cho kết quả sai hoàn toàn. Trước khi so, hãy kiểm tra thông báo của trường xem điểm chuẩn ngành đó tính trên thang nào.
Lỗi năm: làm tròn quá sớm
Làm tròn từng môn rồi mới cộng cho kết quả khác với cộng trước rồi làm tròn. Sai lệch chỉ vài phần trăm điểm, nhưng ở mức cạnh tranh của xét tuyển đại học thì vài phần trăm điểm là khoảng cách thật.
Quy tắc chung là giữ nguyên số thập phân trong suốt quá trình tính và chỉ làm tròn ở bước cuối, theo đúng quy định của trường về số chữ số thập phân.
Lỗi sáu: dùng điểm chuẩn của phương thức khác
Điểm chuẩn xét học bạ và điểm chuẩn xét điểm thi là hai con số khác nhau, tính trên hai loại điểm khác nhau. Ngành có điểm chuẩn học bạ 27 và điểm chuẩn theo điểm thi 25 không có nghĩa phương thức nào dễ hơn.
Khi tra điểm chuẩn, luôn ghi kèm phương thức. Cách đọc dữ liệu điểm chuẩn ở bài tra điểm chuẩn đại học các năm.
Chuyện tôi gặp mỗi tháng bảy
Học sinh gửi tôi bảng tính điểm, hỏi “em thế này có đỗ không”. Gần một nửa số bảng có ít nhất một trong sáu lỗi trên, và phần lớn lỗi làm con số cao hơn thực tế.
Điều đáng nói là các em đều đọc quy chế. Vấn đề không nằm ở việc không biết, mà ở chỗ khi tự tính giữa lúc hồi hộp, người ta bỏ qua các bước kiểm tra mà bình thường vẫn nhớ.
Cách kiểm tra lại trong năm phút
- Viết ra từng thành phần: điểm ba môn, tổ hợp nào, có nhân hệ số không.
- Tính tổng ba môn trước, chưa cộng ưu tiên.
- Nếu tổng từ 22,5 trở lên, áp quy tắc giảm trừ điểm ưu tiên.
- Cộng điểm ưu tiên đã giảm trừ, được điểm xét tuyển.
- So với điểm chuẩn của đúng ngành, đúng phương thức, đúng thang điểm.
Bước ba là bước hay bị bỏ nhất, và cũng là bước gây sai lệch lớn nhất. Nếu bạn chỉ kiểm tra được một bước, hãy kiểm tra bước đó.
Khi nào nên nhờ người khác kiểm tra
Khi con số của bạn nằm sát điểm chuẩn tham khảo, chênh dưới 1 điểm. Ở khoảng đó, một lỗi nhỏ trong cách tính đủ để đảo ngược kết luận, và bạn khó tự phát hiện lỗi của chính mình.
Giáo viên chủ nhiệm hoặc thầy cô phụ trách hướng nghiệp của trường là người nên hỏi. Đây cũng là việc nên làm trước hạn đăng ký vài ngày, không phải vào đêm cuối.
Điều tôi muốn bạn nhớ
Tính điểm xét tuyển không khó, nhưng nó có nhiều chỗ trượt chân, và phần lớn đều làm con số đẹp hơn thực tế. Một bảng tính sai theo hướng lạc quan còn nguy hiểm hơn là không tính, vì nó dẫn tới một danh sách nguyện vọng thiếu nhóm an toàn.
Tôi khuyên làm hai lần bằng hai cách: tính tay theo năm bước ở trên, rồi nhập lại vào công cụ tính điểm xét tuyển. Hai con số khớp nhau thì bạn yên tâm. Lệch nhau thì bạn vừa phát hiện được một lỗi trước khi nó ảnh hưởng tới quyết định thật.
Thí sinh hay hỏi
Điểm ưu tiên có bị giảm khi điểm cao không?
Có. Thí sinh đạt tổng ba môn từ 22,5 trở lên trên thang 30 được giảm dần điểm ưu tiên, bằng 0 khi đạt 30 điểm.
Ưu tiên xét tốt nghiệp và ưu tiên xét tuyển có giống nhau không?
Không. Hai hệ thống tách biệt, quy định ở hai văn bản khác nhau và mức cộng khác nhau.
Nên làm tròn ở bước nào?
Chỉ ở bước cuối. Làm tròn từng môn rồi mới cộng sẽ cho kết quả lệch.
Ngành nhân hệ số 2 thì tính thế nào?
Tổng điểm tính trên thang 40, và phải so với điểm chuẩn cũng công bố trên thang 40.
Điểm chuẩn học bạ có so với điểm mình tính từ điểm thi được không?
Không. Phải so với điểm chuẩn của đúng phương thức bạn đăng ký.